Mardin El Sanatları

Mardin El Sanatları

Mardin geçmişten günümüze farklı dini inançlar ile gelenek ve görenekleri son derece çağdaş bir anlayış içinde sürdürmektedir. Şehrin bu özelliğinin yansımasını değişik el sanatları ve zanaatlarda da görürüz.

 

Özellikle de el sanatları beşiği olan Mardin’e gelip de şehrin bağrında barındırdığı sanatları, zanaatları, sanatçı ve zanaatkârları görmeden, tanımadan gitmek büyük eksik olur.

 

Mardin turlarının her anında, her saniyesinde farkında olarak ya da olmayarak bir sanat ya da zanaata dokunursunuz. Hepsi de sizi kendine hayran bıraktırır.

 

Taş işçiliği tüm bunların en başında gelir. Taş işçiliği tüm Mardin’in mimari dokusunu belirler. Dünya çapında dillere destan olan ve Mardin ve Midyatlı taş ustalarına has olan bu işçilik çok eski bir Süryani geleneğidir. Taşlar dile gelir bu şehrin her köşesinde ve dinlerseniz size anlatacakları ne çok hikaye vardır.

 

Gene Süryanilere has kuyumculuk ve adı Midyat ve Mardin’le birlikte anılan, eritilerek farklı kalınlıkta çekilmiş teller haline getirilen madenin işlenmesi olan telkâri de yöreye has en önemli el sanatlarındandır.

 

Sanat o kadar çok alana yayılmıştır ki zaman içinde Mardin ve civarında, erken Hıristiyanlık dönemlerinden kalma mozaik ve fresk sanatlarını, ahşap işçiliği, testicilik, hattatlık, ressamlık ve basmacılığı da mutlaka anmak gerekir.

 

Kök boya kullanılarak el yapımı tahta kalıplarla yapılan desen basma sanatı basmacılık, çok eskilere dayanan, Süryani sanatçılara has bir sanat olup kent kültüründe çok ayrı bir yer tutar. Bu sanat Mardin’de iki yüz yıldır Süryani Şimmas Hindi ailesi tarafından sürdürülüyordu. İshak Şimmas Hindi’nin çocukları İbrahim, Cemil ve Nasra bu sanatı babalarının ölümünden sonra da sürdürdüler. Bu sanatın son uygulayıcısı, 2016 yılında kaybettiğimiz çok değerli bir sanatçı olan Nasra Teyze, medyanın ilgisi ve turizmin gelişmesi sayesinde bu sanatın uluslararası boyutta tanınmasına vesile olmuştur.

 

Kentin dar ve yokuşlu sokakları ulaşımın genelde atlar, katırlar ve eşeklerle yapılmasını zorunlu kıldığından semercilik de çok gelişmiştir.

 

Tüm bunların dışında demircilik, bakırcılık, kalaycılık, iğne oyası, Midyat el nakışı, tohum iğnesi, yorgancılık, oyacılık, boyacılık (sibbeğ), dericilik (dabbağ), sabunculuk, dokumacılık, keçecilik, kakmacılık, sedef işlemeciliği gibi yöreye has pek çok el sanatı eski çağlardan beri yapılmaktadır.

 

Nükhet EVERİ